Met de Wellbeing Squad hebben we ons eerste bedrijfsbezoek achter de rug, en dat meteen bij AFAS België. Een inspirerende start van het traject, waarin we niet alleen een blik achter de schermen kregen, maar ook uitgedaagd werden om anders te kijken naar werk, productiviteit en cultuur.
Wat we kunnen leren van AFAS België.
De Wellbeing Squad brengt wellbeing-professionals samen die elkaar willen vinden, voeden en versterken. In een zorgvuldig samengestelde community ontstaat ruimte voor uitwisseling, verdieping en concrete inspiratie, met als doel een strategisch welzijnsbeleid duurzaam naar een hoger niveau te tillen. Het traject startte met een exclusieve tweedaagse kick-off in Durbuy en loopt verder in een jaarprogramma met bedrijfsbezoeken, inspiratiesessies en een sterk netwerk van gelijkgestemden.
Tijdens dit eerste bezoek nam Machiel den Dekker, CEO van AFAS België, ons mee in hun verhaal. Een verhaal dat draait rond twee krachtige pijlers: productiviteit en cultuur, en hoe die samen de basis vormen voor hun vierdaagse werkweek.
De vierdaagse werkweek als gevolg, niet als doel
Bij AFAS werkt iedereen vier dagen per week. De vrijdag is een collectieve “ontwikkeldag”, vrij in te vullen. Dat kan gaan van rusten tot sporten, hobby’s of persoonlijke ontwikkeling. De enige voorwaarde: de klant mag er niets van merken.
Die aanpak vertrekt vanuit een duidelijke overtuiging: als automatisering en technologie tijd vrijmaken, moet die winst niet automatisch ingevuld worden met méér werk. Integendeel, men wil vermijden dat mensen officieel minder werken, maar in realiteit toch constant bereikbaar blijven. De ontwikkeldag is dus geen verkapte werkdag, maar een bewuste keuze voor echte tijdswinst.
Productiviteit als fundament
De vierdaagse werkweek kan enkel bestaan omdat productiviteit ernstig genomen wordt. AFAS hanteert een eenvoudige definitie: omzet gedeeld door het aantal medewerkers. Sinds 1996 is die productiviteit met ongeveer 650% gestegen.
Volgens Machiel ligt hier een belangrijke rol voor HR. Te vaak blijft productiviteit buiten beeld, terwijl net HR mee bepaalt hoe werk georganiseerd wordt. Zeker in een tijd waarin AI en automatisering een enorme impact hebben, wordt dat cruciaal. Veel kennisjobs zullen grondig veranderen of deels verdwijnen.
Voorbeelden zijn er al: vertaalafdelingen die volledig vervangen worden, grafische functies die evolueren naar het slim gebruiken van tools en prompts. Tegelijk worden fysieke rollen zoals onderhoud en facilitaire functies relatief belangrijker, omdat hun afwezigheid onmiddellijk voelbaar is.
Daarbij komt een duidelijke ethische insteek: werkgevers hebben volgens hem de verantwoordelijkheid om de schaarse tijd van mensen – ongeveer 4000 weken in een mensenleven – niet te verspillen aan zinloos werk.
Cultuur is geen luxe, maar een voorwaarde
Waar productiviteit de basis vormt, zorgt cultuur voor de duurzaamheid. Bij AFAS is er geen tegenstelling tussen “harde” resultaten en “zachte” cultuur. Integendeel, ze versterken elkaar.
De prioriteiten zijn helder: eerst de medewerker, dan de klant, dan het resultaat. Het idee daarachter is eenvoudig: wie zich goed voelt, zal vanzelf beter werk leveren en klanten beter bedienen.
Cultuur wordt daarbij niet gezien als iets abstracts, maar als iets concreets. Het is wat je doet, wat je beloont, wat je tolereert en wat je negeert. Leiderschap speelt hierin een sleutelrol. Leiders moeten zichtbaar zijn, aanspreekbaar en betrokken bij wat er leeft in de organisatie. Geen “toeristen” in hun eigen bedrijf, maar mensen die midden in de realiteit staan.
Verantwoordelijkheid en vertrouwen
Een opvallend principe bij AFAS is het beperkte aantal regels. In plaats van uitgebreide policies, werkt men met één eenvoudige richtlijn: gebruik je gezond verstand en handel in het belang van de organisatie.
Dat vertaalt zich concreet: verlof wordt automatisch goedgekeurd en teams regelen onderling de afstemming. Als het fout loopt, volgt een gesprek, geen nieuwe regel. Daarmee gaat men bewust in tegen de reflex om bij elke uitzondering extra procedures te creëren.
Innovatie zonder dikke plannen
In een snel veranderende wereld gelooft AFAS niet meer in klassieke jaarplannen of uitgebreide beleidsdocumenten. Die zijn vaak al achterhaald tegen dat ze klaar zijn.
In plaats daarvan kiest men voor een continue verbetering: elke dag 1% beter. Innovatie komt zowel van bovenaf als van onderuit. Een mooi voorbeeld is een medewerker die, uit frustratie over de beschikbaarheid van een studio, het idee ontwikkelde voor een self-service videostudio.
AI als gedeelde kans
Opvallend is ook hoe men omgaat met AI. Waar medewerkers in veel bedrijven hun slimme workflows voor zichzelf houden uit angst voor jobverlies of extra werk, gebeurt bij AFAS het omgekeerde.
Doordat iedereen baat heeft bij tijdswinst – en die winst mee de vierdaagse werkweek mogelijk maakt – ontstaat er net een sterke motivatie om kennis en tools te delen. AI wordt zo geen individueel voordeel, maar een collectieve hefboom.
Mensen laten groeien in de praktijk
Nieuwe medewerkers worden actief ondergedompeld in de cultuur. Via zogenaamde “monkey milestones” krijgen ze concrete opdrachten, zoals praten met een directielid, een klant binnenhalen of presenteren op een intern event.
Daarnaast is er een aparte cultuurdag waarin de waarden, gewoontes en “taal” van het bedrijf worden toegelicht. Zo worden nieuwe mensen niet alleen ingewerkt, maar ook echt betrokken bij de cultuur.
Dingen leuker maken werkt
Een opvallend principe is dat alles wat je leuker maakt, automatisch beter wordt. Denk aan begrijpelijke loonbrieven of visuele, toegankelijke arbeidscontracten in plaats van juridische documenten waar niemand door geraakt.
Het gaat niet om oppervlakkige fun, maar om het bewust eenvoudiger en menselijker maken van processen.
Tot slot
De vierdaagse werkweek is misschien het meest zichtbare element, maar het is niet de kern van het verhaal. Die ligt in twee onderliggende keuzes:
Die twee versterken elkaar. Zonder productiviteit is er geen ruimte voor flexibiliteit. Zonder cultuur is resultaatgericht werken niet vol te houden.
En wij? Wij trekken verder.
Next stop: inspiratiesessie bij IDEWE, waar Lode Godderis ons meeneemt in de kern van zijn meest recente boek: hoe werk een krachtige hefboom kan zijn voor zowel gezondheid als welzijn, mits het bewust en mensgericht wordt georganiseerd.
Wil je ook deel uitmaken van De Wellbeing Squad?
Wegens het grote succes starten we binnenkort met een tweede Squad. De kick-off gaat door in La Réserve in Knokke.
Wil je erbij zijn? Mail naar [email protected] voor meer info of meld je hier aan!
